www.1doktor.com

Logitech şirketinin yaptırdığı araştırmada, Avrupa çapında yüzlerce çalışma masası mercek altına alınarak, sahiplerinin kişilikleri incelendi.

Psikolog Cary Cooper, araştırma sonucunda, büro animatörü, düzen fanatiği, ailesine düşkün tutarlı kişi, tasarım aşığı lider ve kaosun hakim olduğu dahi olmak üzere toplam 5 ayrı kişilik tespit etti.

Araştırmada büro animatörü olarak tanımlanan kişiler masalarına sürekli yeni ve ilgi çekici eşyalar koyarlar. Büro animatörleri eğlenmekten hoşlanır, güler yüzlüdür, takım çalışmasını sever ve takımı birarada tutar, fakat çoğu zaman ciddiye alınmamaktan şikayet eder.

Masaları düzenli ve temiz olan düzen fanatikleri, güvenilir, fakat duygularını gizleyen kişiliğe sahip.

Masalarına çocuklarının, eşlerinin ve arkadaşlarının fotoğraflarını ve hatıra olarak verilen eşyaları koyan ailesine düşkün tutarlı kişiler ise vefalı, ailesine ve arkadaşlarına değer verir.

Tasarım aşığı lider tipinin masasında özgün stil ve yüksek teknoloji ürünü eşyalar dikkati çeker. Bu kişiler, tuttuğunu koparır, profesyonel çalışır, fakat duygularını dile getirmekten kaçınır.

Kaosun hakim olduğu dahi olarak adlandırılan insanların masaları çok düzensizdir. Önlerinde kitapların ve dosyaların dağ oluşturduğu bu kişiler, araştırmaya göre, heyecanlı ve spontane, fakat güvenilmez olabiliyor. Araştırma sonucunda, çalışma masası düzeninin, iş hayatında yükselmeyi de etkilediği ortaya çıktı.

Araştırmaya katılan üst düzey yöneticilerin yüzde 70 inin çalışma masası düzenli olan kişileri tercih ettiği ve yüzde 55 inin çalışma masası düzensiz olan kişilerin güvenilmez ve dikkatsiz olduğunu düşündüğü belirtildi.

Sağlıksız çalışma ortamları başağrısı, mide bulantısı, göz yanması gibi rahatsızlıklara neden olabiliyor

Günün önemli bir kısmının geçirildiği büroların, insanı zehirleyebileceği artık kesin. Uzun zaman kesilmeyen başağrıları, mide bulantısı, kaşıntı, saç dökülmesi, göz yanması ya da boğaz ağrıları ile sürekli asabilik ve yorgunluğun büro ortamından kaynaklanabiliyor.

Ayrıca işyerindeki klima, sunta kaplı mobilyalar, halı tutkalı, PVC yer döşemesi, bilgisayar, tutkal, yapay ışığın insanı zehirleyebileceği belirtiliyor.

- Aşağıdaki sorulara verdiğiniz cevaplar çoklukla Evet ise sağlığınız tehlikede demektir:

- İş arkadaşlarınız sürekli aynı sağlık sorunlarından şikayet ediyor mu?

- İş yerinizde klima cihazı var mı?

- İş yeriniz yeni bir büroya taşındıktan sonra ya da boyandıktan sonra şikayetlerinizde artış oldu mu?

- Büronuzdaki mobilyalar sunta kaplı mı?

DEKOR ÇOK ÖNEMLİ

- Çalıştığınız mekanda iç dekorasyon amacıyla ahşap koruyucu maddeler, izolasyon köpükleri, halı tutkalı, sert köpük plakalar, suni deri, vinylex, PVC yer döşemesi, izolasyon kağıtları ya da plastik duvar kağıtları kullanıldı mı?

- Çalışma odanızda bilgisayar, fotokopi makinesi, monitör, bilgisayar yazıcısı gibi aletler bulunuyor mu?

- Tutkal, ispirto, kalem, sıvı daktilo silgisi gibi malzemelerle fazla haşır neşir olur musunuz?

- Büronuzda çalışırken burnunuza temizlik malzemelerinin kokusu gelir mi?

- İşyerinde eve kıyasla daha mı çok susarsınız?

- Büronuz yapay ışıkla mı aydınlanıyor?

- Hafta başı işe geldiğinizde pencere diplerinde ölü böceklere rastlıyor musunuz?

- Büronuzdaki çiçekler iyi bakılmalarına karşın soluyor mu?

- Şikayetleriniz tatildeyken ya da başka nedenlerle iş yerinden uzak kaldığınızda azalıyor mu?

Bu soruların yarısından fazlasıa evet diyorsanız, vakit kaybetmeden bir aile hekimine başvurmanız yerinde olacaktır

Kendini daha iyi tanımak, ruhun derinliklerini keşfetmek ve mutsuzluk haline son vermek için ne yapmalı? Sürekli vurgulandığı gibi içsel bağlantı ya mı geçmeli? İyi bir içsel bağlantı kurmanın yolu nedir? Eğer genel bir mutsuzluk halinden, kendini ve gerçek sorunlarını keşfedememiş olmaktan şikâyetçiyseniz, çözümü bir de evinizde arayın. E.V.D.E. yani Ev Vasıtasıyla Değişim Etkinliği , Vivi Benreytan ın kişisel tecrübesinden yola çıkarak geliştirdiği bir teknik. Şu anda bu tekniği bir grup çalışması olarak Küre Yaşam Merkezi nde uygulayan Benreytan, evimiz ve eşyalar aracılığıyla kendi özümüzle bağlantı kurarak içsel bir yolculuğa çıkmanın yolunu gösteriyor.

E.V.D.E. uygulamasının temelinde evimizin bizi yansıttığı ve evimizde bir değişiklik yaptığımızda bu değişimin bize geri yansıyacağı inanışı var. Boğaziçi Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu olan Vivi Benreytan, aynı fakültede yüksek lisans yaptıktan sonra ABD ye eğitim almaya gitmiş ve Boston Lesley Üniversi-tesi nde ınterdisciplinary (disiplinlerarası) mastır tezi olarak E.V.D.E. çalışmasını vermiş.

Eviniz sizin sembolünüz

Feng Shui felsefesinden de etkilenen Benreytan, Gestalt ve Dışavurumcu Sanat Terapisi eğitimlerinden kazandığı uzmanlıkla E.V.D.E. yi geliştirmiş. Bu çalışmada katılımcılara yaratıcı süreçleriyle temasa geçmeleri ve içsel bilgeliklerini ortaya koymaları için destek veriyor. Benreytan, çalışmanın amacını şöyle açıklıyor:

?İnceledikçe evin, nasıl kendimizin sembolü olduğunu gördüm. Bazen içsel bağlantımızı kurmak hiç kolay olmuyor. Ben insanların evlerindeki bir obje yoluyla o bağlantıyı kurmaları, bir içsel yolculuğa çıkmaları için yol gösteriyorum. Benim teorimde şöyle bir şey var; bütünlük, su yüzüne çıkmayı bekleyen parçalarımızla temasa geçtiğimizde doğuyor. Yaşamla cebelleşmemiz ya da mutsuz hissetmemiz, o bağlantı koptuğu zaman oluyor. Bu yüzden, su yüzüne çıkmayı bekleyen eksiklerimize izin verdiğimiz zaman, huzurla ve mutlulukla daha kolay bağlantı kurabiliyoruz. Hayatımız daha rahat akıyor. Burada yapılan da tam olarak bir farkındalık yaratmak.?

E.V.D.E. çalışmasının uygulaması da son derece ilginç. Katılımcılar birbirleriyle tanıştıktan sonra bir daire oluşturacak şekilde sandalyelere oturuyor.

Eşyayla mektuplaşma

Vivi Benreytan önce onları meditasyon yoluyla gevşetip, hayallerinde kendi evlerine götürüyor ve yapacakları konusunda yönlendiriyor. Herkes hayalinde evinde geziniyor ve hangi oda çekiyorsa oraya giriyor ve o odadan kendisine yakın gelen bir objeyi seçiyor. Obje seçimi yapıldıktan sonra resim malzemelerinin olduğu bölüme gidiliyor ve herkes seçtiği objesinin resmini yapıyor. Sonra bu objeyle ilgili olarak sevilen birine bir mektup yazılıyor. Ardından aynı kişiye, objenin ağzından bir mektup kaleme alınıyor. Ve yeniden daire oluşturarak, diğerlerine çizilen resim gösterilip, neden bu objenin seçildiği anlatılıyor.

Bu çalışma dört ya da altı toplantı olarak uygulanıyor. Dört seansın ücreti 300 milyon lira. Her seferinde başka bir objeyle çalışılıyor. Daha sonra bütün evi yansıtan bir çalışma yapılıyor. Ardından katılımcılar çocukluk evlerine gidiyor ve oradaki objelerin resmini yapıyor. Son olarak da hayal edilen ev çiziliyor. Bu tekniği kullanarak istediğiniz her yerde evinde olma hissini yaşamak mümkün. Örneğin işyerinde rahatsız bir ortamdaysanız, oradaki bir objeden yararlanarak evdeymiş hissini yaşayabilirsiniz.

Rabies Bkz. Kuduz.

Radyasyon

Enerjinin bir boşlukta ya da belirli bir madde ortamında ses yahut elektromanyetik dalgalar biçiminde yayılması. Işınım.

Radyasyon hastalığı

Belli dozun üzerinde ışına maruz kalma sonucunda ortaya çıkan, vücudun çeşitli sistemlerini etkileyen ve kısa, orta uzun vadede çeşitli belirtilere sebep olan rahatsızlık.

Radyoaktif

Işıma özelliğine sahip. Radyasyon yayan.

Radyoloji

X ışınları, ses dalgaları ve benzeri fizik yöntemleri kullanarak görüntülemeyle tanı hizmeti veren tıp dalı.

Radyoterapi

Habis tümörlerin ışınlama yöntemi ile tedavisi.

Rahim

Uterus. Dölyatağı. Döllenmiş yumurtanın yuvalanarak dış ortama uyum sağlayabilecek bir erginliğe kadar geldiği kadın organı.

Raşitizm

Bebeklik ve çocukluk çağlarında D vitamini eksikliğine bağlı oluşan kemik gelişim bozukluğu ve bunun sonrasında gelişen deformitelerin meydana getirdiği tablo.

Reanimasyon

Yeniden canlandırma. Durmuş ya da ileri derecede bozulmuş yaşamsal işlevleri geri getirme için yapılan çalışmaların tümü.

Refleks Bazı uyarıların bilişsel olarak farkedilmeden oluşturdukları otomatik ve hep birbirinin aynı olan hareketler ya da tepkiler.

Rehabilitasyon

Kişinin doğuştan veya sonradan, herhangi bir nedenle oluşan kalıcı veya geçici yetersizliklerinin, kaybedilmiş bazen de limitlenmiş olan fonksiyonel kapasitesinin belirlenerek tedavi edilmesi, psikolojik sosyal ve mesleki açıdan da desteklenerek günlük yaşamda bağımsız duruma gelmesini sağlamak için yapılan işler bütünü.

Retina

Gözün en iç kısmındaki ağ tabakaya verilen isim.

RİA

Gebelikten korunma amaçlı konulan Rahim İçi Araç. Spiral.

Rinit

Burun boşluklarını döşeyen mukozanın iltihabı.

Rinoplasti

Estetik ya da işlevsel bozuklukları düzeltme amaçlı olarak buruna uygulanan düzeltici cerrahi girişimlerin genel adı.

Bulaşmasak olmaz. Dişi zevatın neredeyse tamamı burunlarına bir cerrahi müdahale yapılması peşindedirler? Müşterinin bu kadar çok olması elbetteki bu işi yapacak aday sayısında da bir patlamaya sebep olur? Öyle ki burun düzeltme işi pazarında satıcı sayısı gün be gün artarken, bu rekabet fiyatların giderek düşmesine, lakin etrafta gezen acaip burunlu dişi kişilerin de mebzül miktarlara ulaşmasına sebep olmaktadır? Buruna müdahale edilen kişilerde birtakım gruplar vardır ki bunların başında ? valla estetik değil emin ol nefes alamıyordum? cular gelir? Daha sonraki zamanlarda estetik yaptırma ihtimalini seven karşısındaki diğer eleman da ?haklısın şekerim zaten belli bile olmuyor? şeklinde yemiş görünerek kendisine yol açar? Bir diğer grup bıçağı keskin lakin görme yetisi ya da güzellik kaygısı az olan zanaatkarın eline düşenlerdir ki ipince burun uçları, çizgi gibi burun delikleri ve dahi gerilmiş üst dudakları ile dörtyüz metreden farkedilirler? Tabii bir zamanların zenginlik alameti olan rinoplasti şimdilerde 18 yaş ile 50 yaş arası kişilere adeta mecburi uygulandığından bu ince burun nadidelerin eski havaları da kalmamıştır? Bir başka konu da burnu aşırı güzelleşen insanın diğer vücut bölümlerini beğenmemesi ve her defasında başka bir yeri için bıçak altına yatmaya uğraşmasıdır.. Bu durum da mafya ya girenin bir daha çıkamaması gibi bir kere burnunu elletenin kalça estetiği olmadan bu alemden kurtulamayacağı manasına gelir?

Romatoloji

Romatizmal hastalıkların incelendiği tıp dalı.

Sabin Aşısı

Poliomyelit (çocuk felci) hastalığından korunmak için uygulanan ve ağızdan alınan aşı.

Sadizm

Başkalarına fizik ya da ruhsal acı vererek cinsel haz duyma.

Sadomazoşizm

Acı vererek cinsel zevk alma ve acı duyarak haz almanın birleşimini anlatan terim.

Safra

Karaciğerden salgılanan, sarımsı yeşil renkte, içeriğinde öncelikle safra asitleri, bazı atık maddeler ve kan hücreleri metabolizmasının artık maddeleri bulunan özel sıvı.

Safra Kesesi

Karaciğerin alt kısmında bulunan, safra sıvısının toplandığı ve yoğunlaştığı ve sindirim işlemi ile senkronize olarak kasılıp içeriğini barsağa boşaltan kese biçimli organ.

Safra taşları

Genellikle kese içinde, safra kesesi alınmış olanlarda da nadiren safra yollarında oluşan taşlardır. Bunların çoğu kolesterol bileşiklerinin çökeltileri olup daha az vakada da pigment taşları denen oluşumlar görülür. Taşlı kesenin önemi sindirim işlevine yardımcı olmada zorlanması ve taşın ana safra yoluna düşerek tıkanma sarılığı yapabilmesindedir.

Sağırlık

İleri derecedeki işitme kaybı. Hiç duyamama ya da çok az duyabilme.

Salmonella

Tifo ve paratifo hastalıklarının da etkeni olan bir grup bakteriye verilen isim.

Saman nezlesi

Havayla solunan ve allerji yapan parçacıklara karşı gelişen allerjik burun yangılarının genel ismi. Genel kanaatin aksine saman bu olaya sebep olmaz çiçektozlarının sebep olması daha akla yatkındır.

Sanatoryum

Verem tedavisi için özelleşmiş hastane.

Sara Bkz.

Epilepsi.

Sarılık

Kırmızı kan hücrelerinin yıkımından ortaya çıkan ve karaciğerde metabolizması süregiden bilirübin adlı sarı maddenin çeşitli sebeplerle kanda birikmesi ve ardından göz akları ile cildin sarı renge boyanması hali. Sarılıklar karaciğer hücre hasarından, kan hücrelerinin aşırı yıkımından ve safra yollarının taş, tümör gibi sebeplerle tıkanmasından dolayı ortaya çıkabilirler.

Sarkoidoz

Lenf düğümleri, akciğerler, karaciğer, deri ve diğer dokuları etkileyen pütürlü bir iltihabi durumu içeren bir hastalık. Sebebi bilinmemektedir.

Sedef Hastalığı Ciltte kızarıklık, pullanmalar ve çatlamalarla giden, sebebi bilinmeyen, stress ve çevresel faktörlerle alevlenebilen, müzmin bir cilt hastalığı.

S

edimantasyon

Pıhtılaşması engellenmiş kanda alyuvarların birim zamandaki dibe çökme hızı.

Sellülit

1. Cildin bağ ve yağ dokularını etkileyen iltihabi süreç. 2.Dengesiz beslenme, hareketsizlik ve kalıtsal nedenlerden dolayı ciltte ortaya çıkan, derinin alt tabakalarında yağ dokusunun hemen çevresinde oluşan ve derinin üstünde portakal kabuğu görüntüsü bırakan ilerleyici rahatsızlık.

Çalış çalış ne fayda durumlarından birisi daha? Kadın cinsinin ciltaltı yağ dokusunun özelliğinden olsa gerek hele de biraz kilolu olanlarda mutlaka göze çarpar? Faydası tartışılır çeşitli tedaviler öncelikle yapanların dünyalığını doğrultmasına yarar? Tedavi olanlar ise şlk günlerde ümitli olup devam eden aylar içinde giderek ümitlerini yitirirler ki en azından bir sonraki sellülit tedavisi furyasına biraz daha akıllanmış olarak girsinler?

Semptom

Bir hastalığa eşlik eden ya da hastalığın göstergesi olan belirti.

Sendrom Bir hastalığı ya da rahatsızlığı işaret eden belirti ya da bulgular topluluğu.

Sepsis

Kan yolu ile bütün vücuda yayılan enfeksiyon.

Seroloji

Kandaki antijen-antikor reaksiyonları nın tanıda kullanılması ile ilgili bilim.

Sezeryan

Miadına gelmiş bebeğin, normal vaginal yoldan değil de karın duvarı alt kısmına açılan kesiden dışarı alınması işlemi. sectio caesaria.

Sfigmomanometre

Kan basıncını ölçmeye yarayan cihaz. Tansiyon aleti.

Sıtma

Hastalık yapıcı bir grup parazit olan plazmodiumların, anofel sivrisineklerinin dişileriyle insana bulaşan akut, ateşli bir hastalık. Hastalığın en bariz belirtisi olan, titremeyle yükselen ateş plazmodiumun çeşidine göre değişik aralıklarla olur. Teşhisi kolay, tedavisi ve korunması mümkündür.

Sifiliz Bkz.

Frengi.

Siğil

Derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen Human Papillomavirüs olarak bilinen bir virüse ait infeksiyonlar . Siğillerin şekli bulunduğu bölgeye veya tipine göre değişmekle beraber, genellikle deriyle aynı renkte, kabarık, nasırımsı sert görünümdedirler.

Sindirim sistemi

Ağızdan alınan besinlerin, parçalanma, belli kıvama sokulma, emilebilecek hale getirilme, emilme ve daha sonra sıvı kısmınım alınarak posasının dışarı atılma işlemini yapan ve ağızdan başlayıp makatta biten boru şekilli sistem. Karaciğer, safra kesesi, pankreas da bu sistemin eklentileridir.

Nasıl ki ademoğlu çeşit çeşittir, sindirim sistemleri de bir o kadar çeşit? Kimi gün muhallebiyi öğütemeyen işkembelerimiz kimi gün çiğ köfte tabağına takla attırır.. Bir kısım hekimin düşüncesi bunun psikolojik durumla alakalı olduğu yönündedir? Bir de evladu iyalin hal ve hareketini, aşiyanın kalleşliğini, iş arkadaşlarının aymazlığını sindirememek vardır ki konumuzla alakalı olmasa da gerçek vakıadır?

Sinir sistemi

Beyin, beyincik, omurilik soğanı ve omurilikten oluşan merkezi sinir sistemi ve bunların uzantılarından oluşan periferik sinirler ile istemsiz çalışan otonom sinir sisteminin geneline verilen ad.

Sintigrafi Vücuda radyoaktif izotop verilerek organların durumları ve fonksiyonları hakkında bilgi edinilmesini sağlayan tanı yöntemi.

Sinüzit

Yüz kemikleri ve kafa tabanındaki kemiklerde bulunan, solunum sisteminin burunkısmına açılan boşlukların iltihabı.

Siroz

Karaciğerin virüsler ya da alkol gibi zararlı maddeler sebebiyle yineleyen hücre ölümü, halka biçiminde bağdoku artışı ve yumrular biçiminde doku yenilenmesi ile lkendini belli eden kronik haraplanma süreci.

Sistit

İdrar kesesi nin çeşitli sebeplerle olabilen yangısı.

Sivilce

Genellikle yüzü, omuzları, göğsü ve sırtı etkileyen, siyah ve beyaz noktalar, iltihaplı kızarıklıklar şeklinde görülen iltihaplı bir cilt-ciltaltı lezyonları.

Siyatik

Belden başlayıp bacak boyunca dallara da ayrılarak giden kalın sinir. Yanlış olarak bu sinirin hislendirdiği bölgenin ağrılarına siyatik denmekte olup doğrusu siyataljidir.

Çocukluğum boyunca yaşlı ademlerden, tombul teyzelerden en çok duyduğum yakınmalardan birisi ?siyatiklerim azdı, bacaklarım kopuyor? lafıydı..Yıllar sonra hekimlik meslegine atılınca işin aslını kavradım? Bel bölgesinde oluşan dejenerasyon sebebiyle sinirlerin baskı altında kalmasıydı temel sebep? Bir başka önemli yanı da turp gibi sağlıklı yaşlıların da bazı şikayetleri olmalıydı ve geleceği gideceği belli olmayan siyatik ağrısı pek uygundu?

Solunum sistemi

Havanın alınması, belli ısıya getirilerek akciğerlere ulaştırılması, alveol adı verilen hava torbacıklarında kanın oksijenlenmesi ve karbondioksit içeriği fazla havanın atılması işini yapan ve ana organları iki adet akciğer olan sistem.

Sperm

Başı, gövdesi ve kuyruğu olan hareketli erkek eşey hücresi.

Stenoz

Boru ya da kanal biçimindeki vücut yapılarında doğumsal ya da sonradan olan daralma.

Stetoskop

Vücuta organların oluşturdukları sesleri dışarıdan dinlemeye yarayan alet.

Stres

Gerilim. Genel kullanımda psikolojik yüklenmeyi anlatmak amaçlı kullanılan bir terim.

Aman da aman pek bir önemli şikayet terimi daha?Ve tabii ki doktorlar için can kurtaran bir terim? Nedir diyecek olursanız, en ufak sıkıntıdan dolayı stress yükünün fazla olduğunu iddia edenler bir taraftan, ilkokul ikinci sınıf seviyesi zihni faaliyet yapanlar diğer taraftan koro halinde stressli olduklarını bağırmaktadırlar?Kocadan şikayet stress, iş hayatında başarısızlık stress, sevgili terketti stress, takımı yenildi stress şeklinde çok amaçlı kullanıma açık bir kelime olarak ifadeye yardımcı olmaktadır? Eh bizler de işin içinden çıkamadığımız her vakada stress yüküne bağlı olabilir der sırtımızı döneriz.. Oh.. Keka..

Su çiçeği

Varicella Zoster virüsünün yaptığı, içi sıvı dolu keseciklerle seyreden, döküntülü, ateşli bir çocukluk hastalığı.

Suppozituvar

Makat yoluyla (anal) yahut dölyolundan (vaginal) kullanılabilen ilaç formlarının genel adı. Fitil.

Suppozituvarların yanlış kullanımı üzerine yapılan geyiklerin haddi hesabı yoktur? Öyle ki herhangi bir yurdum insanına Temel in doktora ?ne yani popomuza mı sokacaktık?? diye biten fıkrasını anlatın hemen hatırlayacaktır.. Yine de reel olarak kendisine fitil yazılan ademler vücuda hangi yolla dahil edecekleri konusunda mutlaka çekincede kalırlar?

Sünnet Penisin ucundaki prepusyum adı verilen derinin çepecevre kesilmesi.

Sürmenaj

Sürekli ve aşırı çalışmadan doğan yorgunluk; bitkinlik. Dinlenemeyen ve aşırı bedeni-zihinsel faaliyet gösterenlerde görülebilen unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve öğrenme kapasitesinin düştüğü bir depresyon türü.

Aman da aman naz niyaz teşhislerinden birisi daha..Geceyi gündüze katarak çalışanlara bir lafım yok ama üç kuruşluk iş yapıp da ?çok çalışmaktan sürmenaj oldum? diyenlere bozulmamak elde değil.. Hele de yaptıkları iş bir derde merhem olmaktan uzak bir gaile olup da bunu yakınarak anlatanlara için için hırslanmaktan başka yapacak şey yok? Ve bir de hayatının ikinci yarısını yaşamakta olan ve takdir edilmek isteyen yönetici ve işadamı ekibine ?efendim az çalışın sürmenaj olacaksınız ? demek , bu ademler zamanında çok türk filmi seyrettiklerinden , iltifat yerine gecmektedir..

Şarbon

Antraks. Bacillus anthracis adlı spor haline geçerek doğada uzun süre kalabilme yeteneğine sahip bakterinin oluşturduğu, ölümcül olabilen, vücutta çeşitli sistemleri tutabilen enfeksiyon hastalığı.

Şark çıbanı Değişik leishmania türlerinin neden olduğu, iç organ tutulumu yapmayan ancak deride şekil bozuklukları ile seyreden bir enfeksiyon hastalığı.

Şeker hastalığı

Bkz. Diabet.

Şişmanlık Bkz. Obezite.

Şizofreni

Düşünceleri, algıları, duyguları ve davranışları etkileyen ve gerçekle ilişkinin ileri derecede bozulduğu, hastanın işlevlerinde önemli aksamalara neden olan belirtilerin görüldüğü kronik bir akıl hastalığı.

Şok

Kelime anlamı sarsılma olarak açıklanabilir. Dolaşım sistemindeki kanın çeşitli nedenlerle azalması, belli bölgelerde göllenmesi ile dokularda hücrelere yeterli oksijenin gelmemesi sonucu ortaya çıkar.

Şuur

Algılama ve algılananlara cevap vermenin mümkün olduğu uyanıklık hali. Bilinç.

Onu bunu bilmem ?milli şuur? lafının hastasıyım?

Talamus

Beynin ak maddesi içindeki arka beyin boşluklarına yakın,iki adet, uyanıklık, koordine hareketler, duyu iletiminde rol alan ve beyin kabuğu ile koordinasyonu sağlayan gri çekirdek.

Talasemi

Akdeniz ülkelerindeki ırklarda görülen, kalıtımsal olarak geçen bir çeşit ?kansızlık? hastalığıdır. Burada anemi oluşmasına neden olan etmen, kanda alyuvarların yapısında yer alan ?hemoglobin? maddesinin yapımındaki kusurdur.Hastalığın temel ve klinik olarak iki ayrı şekli vardır.Bunlara Talasemi Major ve Talasemi Minör adı verilir.

Tansiyon

Dolaşım sisteminde atardamarlar içerisindeki kanın damar çeperine içten dışa doğru yaptığı basınç.

Tartar

Diş taşı.

Diş macunu imalatçılarının ve de diş doktorlarının hepimize zorla öğrettiği?Eskilerde herhalde pek bilinmiyordu ya da önem vermezdik.. Şimdi ise diş macunlarından beklenen süper etkinin olmazsa olmazlarından birisi? Bunda anti tartar etki var mı? diye sormadan asla almıyoruz formulleri neredeyse birbirinin aynı olan macunları?

Taşikardi

Kalp atışının yaşa, mevcut hastalıklara göre değişebilen normal değerlerinin üzerine çıkması. Sağlıklı erginde dakikada 90 üzeri kalp atışı taşikardi olarak kabul edilir.

Vatandaşın çarpıntı ile karıştırdığı bir durumdur? Çarpıntı kişinin kalp atışlarını duyumsaması olup taşikardi belli sınırın üzerine çıkmasıdır? Yine ülkemin özellikle kadın vatandaşları tarafından pek benimsenen bir sözcük olup, taşikardisi olmak bir rütbe olarak çok sevilir.. Hekime gelindiğinde hemen bu söylenir ve ille de hekimin hayret etmesi beklenir? Tamam kardeşim taşikardin varsa var? Bunu naz niyaz için kullanmanın alemi ne? Çocuk üzse, adam geç gelse taşikardi bahane?Tabii burada gerçek kalp hastalıkları seyrinde olan taşikardileri ayırıp konuşmak lazım?

Tendon

Kasların kemiklere yapışmasını sağlayan, lif şeklinde , çok sağlam bağ dokusu yapılar.

Tenya

Çeşitli uzunluklarda olabilen yassı solucanların genel adı.

Çiğ köftenin kebapçı muhabbetlerini tamamlayıcı öğe olarak kullanılmaya devam etmesi halinde kurtulmanın zor olduğu bir dert? (teşekkürler wahşi)

Testis

Er bezi. Erkekte sperm hücrelerinin üretildiği, iki adet, penisin kökünde skrotum adı verilen torbanın içinde bulunan elipsoid organ.

Üzerine değişik bir çok yorum ve muhabbet yapılmış olan erkekliğin simgesi mahiyetindeki çirkin organ? Güzel memleketimin erkek kişileri, yeni doğan bebelerinin hayalarını avuçlamadan cinsiyetlerinden emin olamazlar? Ve dahi yine memleketimde birisinin delikanlılık ölçüsü testislerinin büyüklüğü ve ağırlığı ve de olup olmamasıyla ilintilendirilir?Daha fazla güldüğüm bir durum da kadın kişiler için de övgü mahiyetinde ?testisli? lafının kullanılmasıdır?

Teşhis

Hastalığın ne olduğunu araştırıp ortaya koyma, tanı.

Tetanos

Clostridium tetani adlı bakterinin sebep olduğu kasılmalarla kendini gösteren ölümcül bir hastalık.

T

ıbbi tedavilerle ilgili hurafeler

Konu derya? Benim kıt aklıma gelenler bunlar, siz de sizinkileri üşenmeyin, yollayın da yayınlayalım..

Burada lafa girerken ilk aklıma gelen affınıza sığınarak ?kolonoskopi olanın delikanlılığı gitmez ya da kızlığı bozulmaz? şeklinde bir cümleydi? Evet bunu söylerim kolonoskopi istediğim hastalarıma?

Sonra düşündüm de ne kadar çok tıbbi hurafe ile savaşıyoruz diye? örneğin ilk duyduklarımdan birisi serum verilenin kilo almasıydı? Büyükler ev ziyaretlerinde aralarında konuşurlardı (tv öncesi dönem ) ?yahu hastanede beş kilo serum yedim sonra bu kiloları aldım?? Koçum bir kere serum yenmez.. O ne biçim laf öyle.? Hem serum temel olarak su olup kilo falan aldırmaz? Sen iyileşecem diye vurdun gözüne pilav üstü dönerin sonra da suçu seruma atıyorsun?

Bir de kadınların ortak kanaati : bu kilolar doğumlardan kaldı? Elhak dogru ama emzirme döneminde çevredeki ninelerin ? emzikli kadınsın ye helvayı süt olsun, ye aşureyi süt olsun? gazına geldiniz de ondan? Yeme hazzıyla emzirme hazzını birleştirip şiştiniz; suçu en tabii hadiselerden birisi olan doğuma atıyorsunuz? Bir de ortalıkta gezen suçsuz günahsız bebenizi gösterip ?ben bütün kiloyu buna gebeligimde aldım? diye suçlamaz mısınız.. ahhh ah.. az yiyelim güzelleşelim? başka lafım yok öyle ona buna suç bulmayalım?

Gelelim bir zamanlar meşhur olan ?sigara sinirimi alıyor diye doktor serbest etti? hurafesine.. Yapmayın etmeyin kardeşim sigara içecekseniz için de bari doktoru bu işe bulaştırmayın.. Neyse sigara konusunda bir konsensus oluştu da bu laf unutulmaya başlandı?

Bir de insülin mevzusu var? Diabet hastalarının cümlesi ?aman insüline başlamayalım? diye neden yalvar yakar olurlar anlayabilmiş değilim? Hatta iyice izah edildikten sonra dahi ?doktor bana kızacaksın ama ben bir daha sıkı diyet yapmayı deneyeyim, insülin verme? demeleri yok mu öldürür adamı? Bu işin en doğal tedavi yöntemi budur, zordur ama sağlıklı bir iştir deyip durursunuz. Tırmalarsınız?

Demir ilaçları kilo yapmaz??Demir iğnesi verdi doktor; 20 iğne oldum yirmi kilo aldım? diyen uslanmaz oburlara pis pis bakmayı kendime şiar edindim? Bahane aramayın kardeşim?

Tansiyon ilaçları böbreği bozmaz.. Bunları kim nasıl aklınıza sokuyor kardeşim? Kullanmazsanız böbrek elden gider?Bu doğru? Gerisini hekime bırakın günahını sevabını tartsın ilacını versin?

İğne olursanız erkenden iyileşirsiniz diye de bir inanç vardır? Doğru yanlış bilemem ama bu inancın yaygınlığı ile hekimlerin ?şunu bir şişleyeyim eve gitsin yatsın? düşüncesi paralellik gösterir?

Tıp Hastalıkları iyileştirmek, hafifletmek veya önlemek amacıyla başvurulan teknik ve bilimsel çalışmaların tümü, hekimlik, tababet.

Tifo

Ağız yolu ile bulaşan ve Salmonella Typhi adlı bakteri tarafından oluşturulan öncelikle barsak lenfatiklerinin tutulduğu sistemik hastalık.

Tifüs

Zorunlu hücre içi parazitlerinden olan ve bitler tarafından taşınan Coxiella Burnetti tarafından oluşturulan salgınlara ve ölümlere yol açmış olan ateşli hastalık.

Tik

Özellikle yüz ve boyun bölgesinde olmak üzere cizgili kaslardaki istemsiz kasılmalar.

Uçuk

Genellikle dudak, ağız ve burun delikleri çevresinde çıkan ve Herpes simplex virüsünün sebep olduğu hastalık.

Ultrason

İnsan kulağının duyamayacağı ve ultra-ses denilen dalgalar kullanılarak kullanılarak elde edilen görüntüler.Bir çok hastalığın ön teşhisinde kullanılan, ancak daha çok karın organları gibi ses dalgalarının kolayca geçebileceği konumdaki organların tetkikinde etkili bir inceleme yöntemi.

Aman da aman ne su ,,,,,,,,,,,,ürür bu ultrason konusu? Yakın zamana kadar hemen her hekimin muayenehanesinde bulunurdu; ve hatta halen doktor muayenehaneleri aksesuarı olarak ultrason cihazının yeri bambaşkadır? Çok çeşitli fiyatları vardır, eskileri ucuzdur, hasta probe un eski ya da kullanışsız olup olmadığını anlamaz, çekilen görüntüler de zaten yapılan işlemin ne derece sağlıklı olduğu hakkında fikir verir? Ve tabii ki bir sanat haline gelmiş ultrason raporu yazma işinden de bahsetmeli? Kullanılan kelimler ve cümleler işlemin sıhhatini gayet güzel anlatır.. Özellikle politik cümlelerle birşey görülemediği ima edilip ucu açık bırakılıyorsa tekrarlamakta fayda vardır..

Ultraviyole Dalga boyu 2000-4000 arası olan mor ötesi ışınlar.

Uterus

Bkz. Rahim.

Uyku

Vücudun dinlenmeye geçtiği, bedeni fonksiyonların yavaşlayarak devam ettiği, rüyaların görüldüğü, bilinç düzeyi değişikliği.

Uyuz

Derinin üst katmanlarında tüneller açarak ilerleyen sarcoptes scabiei adlı böcekçiğin yaptığı şiddetli kaşıntı ile kendini gösteren hastalık.

Söz edildiğinde gülümsemeye neden olması ilginçtir? Bu yaşıma geldim, bir tabur sayısından fazla uyuzlu gördüm ama ben de bıyık altından gülümserim? Teşhisi kolay, tedavisi rahat ve yüz güldürücü olduğundan herhalde?

Üfürüm

Kanın bir yerden başka yere geçerken, yahut kalp kapaklarında kaçak olması sebebiyle çıkardığı mırıltı tarzı ses. Sufl.

Üzerinde spekülasyon yapılması çok kolay bir durumdur?Aynı üfürümü kimi doktor iki kimisi dört şiddetinde duyabilir? Yine bazı hekimler tıbbi önemi olmayan üfürümleri gayet tabii karşılarken bir kısmı çok ciddiye alıp hastanın paniklemesine sebep olabilir? Ve bir de masum üfürüm olduğu bal gibi belli olanlarda siz ne kadar rahatlatmaya çalışırsanız çalışın kişinin üfürüm tanısını çok sevmesi durumu vardır? Genç bayanlarda ve özellikle de anemisi olanlarda bir kez üfürüm duyduğunuzu söyleseniz kişi ömrü boyunca onun gururu ile gezer ve varlığından memnun olur?

Ülser

Cilt ya da mukozada epitel devamlılığının kaybolması ile ortaya çıkan lezyon.

Milli teşhislerden birisi? Sevilen ve benimsenen, bir kez söylendiğinde ömür boyu unutulmayan bir rahatsızlık.. Kocaya, karıya ya da çocuklara, iş arkadaşlarına yahut ilişkide bulunulan diğer insanlara tehdit nesnesi olarak kullanılabilen son derece işe yarar bir tanı?

Ülseratif kolit Kalın barsağın, kanlı ve sümüklü dışkılamaya sebep olabilen kronik iltihabi hastalığı.

Üreme

Canlının kendi cinsinden bir benzerini dünyaya getirmesi.

Ürik asit Protein metabolizması ile ortaya çıkan bir son ürün. Fazlası böbrek ve eklem rahatsızlıklarına özellikle de Gut hastalığına sebep olabilmesi açısından önemlidir.

Üroloji

Böbreklerin toplayıcı sisteminden başlayarak idrar çıkış deliğine kadar olan boşaltım sistemini ve erkekte ilave olarak üreme organlarını inceleyen cerrahi bilim dalı.

Ürtiker

Genellikle tüm vücutta yaygın olarak görülebilen, ciltten hafifçe kabarık, sınırları belli, birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilen büyüklükte döküntüler. Kurdeşen oalrak da bilinen bu durumda lezyonlar kaşıntılı, ciltten az kabarıktır ve basmakla solarlar.

Vagina

Kadın cinsel organı. Dölyolu.

Varikosel

Testislerin imal ettiği spermlerin naklini sağlayan spermatik kordon civarındaki toplardamarların genişleyerek varis oluşturması. Erkek kısırlıklarında ilk sıralarda olan ve tedavi edilebilen bir durum.

Malum çuvaldız- iğne hesabıyle doktor arkadaşlarımıza epeyce laf etmekteyiz? Bu konuda da ürologun ekmek teknesi demek bilmem ne derece doğru olur?.. Elbette böyle birşey denmez?

Varis

Toplardamarların yapısal bozuklukları ya da kan taşımada önlerinde bir engel olması sebebiyle geniş ve kıvrımlı hal alması.

Tombul ve hamurişi seven orta yaşlı teyzelerin bacaklarındaki değişmez dekorasyon öğesi?

Vazektomi

Testislerde üretilen spermlerin taşınmasını sağlayan kanalların kesilmesine dayanan doğum kontrolü amaçlı cerrahi girişim.

Türk milletini bozan bir doğum kontrol yöntemi? Bir gazeteci arkadaşın vazektomi yaptırması sonrasında kendisi ile yapılan röportajı kahvede arkadaşlarla beraber okumuştuk? Gazeteyi okuyanların yüzlerindeki acıma ifadesini halen unutamıyorum?

Veba

Yersinia Pestis adlı mikroorganizmanın kemiricilerin özellikle de sıçanların ısırması ile insana bulaşması, önce bölgesel lenf bezlerinde daha sonra da mide barsak sistemi ve solunum sisteminde şiddetli iltihabi reaksiyon ve irinlenme meydana getirmesi ile kendini gösteren ölümcül, tarihi hastalık.

Vejeteryan

Hayvansal gıda alımını reddederek bitki kaynaklı besinlerle hayatını sürdürme. Vejeteryan diyet savunulduğunun aksine sağlık açısından sakıncalı olabilmekte ve B 12, Riboflavin, Kalsiyum ve çinko eksikliklerine sebep olabilmektedir. Bunu engellemek için süt mamulleri ve yumurta ile zenginleştirilmiş vejeteryan diyet (lakto-ovo-vejeteryanizm) tavsiye edilmektedir.

Tarihin en önemli mücadelelerinden birisi de vejeteryanlar ile olmayanlar arasında süregelmektedir? Onca lezzetsiz , tatmin etmeyen, yemek sonrası rehaveti yapmayan, çok sağlıklı, çok çok sağlıklı besini yiyen vejeteryanlar ya canları çektiğinden ya da daha temiz hislerle diğer insanları zavallılar olarak görmektedirler? Bunu da kesinlikle iyi niyetlerinden yapmaktalar ve lavaş ekmeği içine kuzu etinden yapılmış acılı çöp şişi dürüm yaparak yiyen birisinin aldatıcı bir zevk deryasında yüzdüğünü elbette bilmektedirler?

Verem

Mycobacterium tuberculosis tarafindan yapilan, özellikle akciğerleri tutan, ancak tüm vücut dokularında olabilen hastalık. Tüberküloz.

Vertigo

Kişinin uzaydaki pozisyonunu algılamada problem olup etrafındaki cisimlerin döndüğünün düşünülmesine sebep olan nahoş his. Buna gerçek vertigo denmekle beraber kişinin başının içi dönüyor şeklinde hissetmesine de yalancı vertigo denmektedir.

Vezikül

İçi genellikle şeffaf ya da yarı şeffaf sıvı dolu deri kabarcığı.

Virgin

Hiç cinsel ilşkiye girmemiş. Bakire.

Konunun hassasiyetine binaen fazla yüklenmek uygun olmaz? Lakin bilinen bir gerçek günümüz teknik imkan seviyesinde birinin bakire olduğunu fazla önemsemenin doğru olmadığıdır? Nice koçyiğitler zifaf gecesinde gereksiz mutluluklara gark olmuşlardır? Nice jinekolog ve plastik cerrah da bu konudan ekmek yemiştir.. Bunlar hiç girilecek konu değil be arifim? Geçelim? Kim bakire, kim şakire araştırmasını başkalarına bırakalım..

Viroloji

Virüsleri inceleyen tıp dalı. Virüsbilim.

Virüs

Kendi kendilerini kopyeleme yeteneği olan ve yaşamak ve üremek için canlı hücre içinde bulunması gereken basit yapılı hastalık etkenleri.

Vitaminler

Hücresel metabolik reaksiyonlar için çok az miktarları yeterli olan, eksikliklerinde bazı sorunlara neden olan organik bileşikler.

İlk senelerimde ?ne alakası var yahu gelene geçene vitamin veriliyor? şeklinde bir tavrım vardı.. Sonraki senelerde mesleki bilgiler unutulmaya, pratik ön plana çıkmaya başlayınca vitaminler de olmazsa olmaz ilaçlarımız arasına girdi? Hala multivitamin alanların nasıl zindeleştiğini anlamam.. Yine de bütün hekimlere tavsiyem bir sonraki meslekdaşınızın eline koz vermek istemiyorsanız tedavinize bir multivitamin ekleyin alem rahat etsin?

Vitiligo

Deriye rengini veren pigmentlerin kaybolması sonucu, beyaz yamalar şeklinde vücudun her yerinde görülebilen bir hastalık. Genellikle vücudun sağ ve sol tarafında simetrik olarak gözükür. En fazla görüldüğü yerler; yüz, dudak, el, kol, bacak ve genital bölgelerdir.

Vulva

Kadının dış genital organlarını oluşturan yapıların tamamı.

Yanıklar

Isıya, güneş ışınlarına ya da asit veya alkalilere maruz kalma sonucu ortaya çıkan doku hasarı.

Yanılsama

Var olan bir cismi ya da hareketi olduundan farkli gorme hali. İlluzyon.

Yatak yarası Uzun süreli yatakta kalan hastalarda vücudun ağırlığına ve altta kalan kısımlarda kan dolaşımının yeterince olmamasına bağlı oluşan cilt yaraları. Decubitus yarasi.

Yumurtalık Kadınlarda alt karın boşluğunda rahim civarında ve tüpler komşuluğunda olan, cinsel erginlik döneminde ovumun (yumurta) oluştuğu, elipsoid şekilli iki adet organ.

Yüz felci

Yüzün bir yarımına giden ?yüz siniri? nin fonksiyon yitimi ile ortaya çıkan ve sağlam tarafa yüzün çekilmesi ve buna bağlı asimetri ile kendini gösteren durum.

Zatülcenp Bkz. Plörezi.

Zatürre

Pnömoni. Akciğerin fonksiyonel dokusunun bakteriler başta olmak üzere mikroorganizmalar tarafından hastalandırılması.

Çocukluk günlerim terleyip soğuyunca zatürriye olacağım korkusu ile geçti? Her öksürükte aman zatürriye olmasın çocuk dendi? Her daim gidilen doktorlar da başlangıçta getirdiğiniz iyi olmuş az kalsın zatürreye çevirecekmiş diyerek bu sanıyı kuvvetlendirdiler? Dayadılar o zamanın en önemli antibiyotiklerinden olan urfamycin i igrenç şurupları? Geldik bu günlere.. Halen üşüyünce zatürre olunur ya da terleyip soğumak adama ne gibi zararlar verir bilemiyorum?

Zehir

Bünyeye alındığında kısa ya da uzun vadede ciddi zararlı etkilere ya da ölüme sebep olabilen maddeler.

Zeka

Kavramlar ve algılar yardımıyla soyut ya da somut nesneler arasındaki ilişkiyi kavrayabilme, soyut düşünme, muhakeme etme ve bu zihinsel işlevleri uyumlu şekilde bir amaca yönelik olarak kullanabilme yeteneği.

Yüce milletimin en duyarlı olduğu mevzulardan birisi de zeka seviyesidir?Hiç birşey yapamayan zekasını yan dükkandaki komşunun zekasıyla ölçer ve mutlaka da kiminle ölçüşüyorsa ona galip gelir?İnsanların zekasıyla alay etmek bir gelenek olmuştur ve ünlü ???.. kısaltması kolaylaştırıcı olması açısından önemlidir? İş bitiriciliğin ya da uyanıklığın zeka olmadığı konusunda yapacağınız konuşmalar da buza yazılmışçasına unutulur gider.. (aman da ne ciddi yorum yaparmışım)

Zona

Herpes zoster cinsi virüsün oluşturduğu, su çiçeğine benzer cilt lezyonları ile ve belli bölgede kendini gösteren ağrılı cilt hastalığı. Gece yanığı.

Zoofili

Hayvanlara cinsel ilgi duyma.

Yani yokluktan olan ve göz yumulan sapmalar hadi bir dereceye kadar ama bu işin keyif halini almış olanına da bir türlü aklım ermedi?

Zührevi hastalıklar

Cinsellikle bulaşan hastalıkların genel adı.

Hasta ile hekimi sırdaş eden durumlardan birisidir? Fazlaca yalana da müsaade etmeyen bir durumdur? Cinsel organ civarında Herpes enfeksiyonu ile gelen hanım hanımcık bir kız size ?ben bakireyim? diyemeyeceği gibi? Penis başı akıntısından yakınan bir genç te ?asla kimseyle yatmadım? diyemeyecektir?

Bir de konuyla ilgili olsun ya da olmasın görünce keyif aldığım bir haber şekli vardır? Felan yerde fuhuş yapıldığını haber alan ekipler TV kameralarını da almış gitmişler ve ilgili yere baskın yapılmıştır? Haberin devamında görüntüden yüzünü ceketi ile örtmüş, göbekli, gömlekleri pantolonun içine sokulamayacak kadar acelesi olan orta yaşlı erkekler geçer? Anlatan ses fuhuş işine karışan kadınların gözaltına alınarak zührevi hastalıklar hastanesine sevkedildiklerini söylemektedir ve bu esnada polis minibüsüne bindirilmiş boyalı saçlı kadınlar ekranda görünmektedir? Zaman zaman da işgüzar bir muhabir -ki muhtemelen hevesli bir delikanlıdır- bayanlara mikrofon uzatarak ?sizi kim bu işe soktu? ? gibi cevabı önceden çok belli sorular sorar? Bu sırada bizler bayanların ?anana sor!? dediğini biliriz ama kulağımıza diiiiit şeklinde bir ses olarak yansır?

Dünyada ilk kez Thomas Starzl tarafından 1963 yılında gerçekleştirilen karaciğer transplantasyonu 1980? li yıllarda büyük bir gelişme göstererek bugün karaciğer yetmezliğinin tek tedavi seçeneği haline gelmiştir.

1990? lı yıllarda değişik ülkelerde pek çok yeni karaciğer transplantasyonu merkezi açılmış ve gerçekleştirilen ameliyat sayısında hızlı bir artış olmuştur. Örn. 1994 yılında ABD de 3500 karaciğer nakli yapılmıştır. Transplantasyon ameliyatlarının sayısı giderek artarken, karaciğer vericilerinin sayısı göreceli olarak sabit kalmıştır.

1963 ten beri yapılan çalışmaların sonunda karaciğer transplantasyonu ameliyat teknikleri açısından üstün bir düzeye ulaşmıştır. Yeni immünosupressif ajanların kullanıma girmesiyle ameliyat sonrası ölüm oranları yanısıra tedavi maliyeti de düşmekte ve karaciğer transplantasyonu daha kolay ve başarılı olarak uygulanabilir duruma gelmektedir. Karaciğer Transplantasyonu İçin Alıcı Seçimi Karaciğer transplantasyonundan sonra 1 yıl yaşayan hasta oranı 1980 öncesinde % 30 un altındayken, günümüzde birçok merkezde % 85 i geçmektedir. Bu önemli farkın ortaya çıkmasında rol oynayan başlıca etkenler, cerrahi tekniğin ilerlemesi, rejeksiyon-önleyici tedavide cyclosporine gibi daha etkin ilaçların yaygın kullanıma girmesi ve hasta seçiminde uygulanan kriterlerin gelişmesi olarak sıralanabilir.

Geçmişte karaciğer transplantasyonu hastanın hayatını kurtarmak amacıyla son çare olarak başvurulacak bir manevra olarak görülmekteyken, günümüzde karaciğer yetmezliğinin daha erken devresinde hayat kalitesini artımak amacıyla uygulanması gereken radikal bir tedavi yöntemi olarak görülmektedir.

Karaciğer transplantasyonu yapılan erişkin hastaların büyük çoğunluğunda alkolik karaciğer hastalığı, viral hepatitler ( B, C, D ), primer biliyer siroz, otoimmün hepatitler gibi nedenlere ikincil siroz ve portal hipertansiyon vardır.

Primer sklerozan kolanjit, çeşitli metabolik hastalıklar ( Wilson Hastalığı, hemokromatozis ) ve vasküler karaciğer hastalıkları da transplantasyon endikasyonları arasında yer almaktadır.

Hasta seçiminde en fazla sayıda alkolik hastalar karaciğer nakli olanağı bulmakta olup malign hastalıklar nedeniyle ( kolanjiosarkoma, hepatoma ) yapılan karaciğer transplantasyonları azınlıkta kalırken, akut karaciğer yetmezliğinde transplantasyon uygulaması yaygınlaşmaktadır.

Karaciğer transplantasyonu akut fulminan karaciğer yetmezliğinde hayat kurtarıcı olmakla kalmayıp, hastayı önceki sağlığına kavuşturabilir.

İNTESTİNAL PARAZİTOZLAR

Tanım ve Klinik Bulgular :Helmint yumurtalarının yutulması ya da larvalarının cildi delerek organizmaya girmesi sonucunda ortaya çıkan paraziter infeksiyonlardır.

1. Plathelmintler (Yassı Solucanlar):

a) Sestodlar: Taenia?lar, Hymenolepis, Echinococcus.

b) Trematodlar: Fasciola, Schistosoma.

2. Nemathelmintler (Yuvarlak Solucan): Ascaris, Enterobius, Ancylostoma

Taenia : T.saginata, erişkin formu insanda bulunan, baş (skoleks) ile jejunuma tutunarak halkaları (proglottid) ile 10 m. uzunluğa kadar erişen ve insanların sindirdikleri besinlerle beslenen şeritsi bir parazittir. İnsan dışkısı ile dış ortama atılan yumurtaları ara konakçı olan sığırları bulaştırır ve sığırda larva infeksiyonlarına yol açar. İyi pişirilmemiş sığır etlerindeki larvaların yutulması ile insanna bulaşır. Temel yakınma dışkıda parazit halkalarının görülmesi ve daha nadir olarak da açlık karın ağrısıdır. Yumurtaları insanlar için bulaştırıcı değildir. Benzer bir parazit olan Taenia solium?un ise ara konakçısı domuzdur ve yumurtaları insanlar için bulaştırıcıdır.

Diphrobothrium latum : Çiğ balık yenmesi ile insanlara bulaşır, incebarsaklara tutunarak 20-25 m. uzunluğa erişir. Çoğu olgu asemptomatikse de %2 olasılıkla B12 vtamini yetmezliği sonucu megaloblastik anemiye neden olabilir.

Hymenolepis nana : Küçük (2-4 cm) bir fare ve insan parazitidir. Diğerlerinin aksine ara konakçı gerektirmeden hastalıklı insan dışkısın tarafından kontamine edilmiş besinlerdeki yumurtaların yutulması ile bulaşır. Bu nedenle aile içi bulaş söz konusudur. Halkalar barsakta parçalandığından dışkıda sadece yumurtası görülebilir. Çocuklarda daha sıktır. Karın ağrısı, enterit, anemi, asteni, sinir sistemi belirtileri ve konvülsiyonlara kadar varabilen semptom zenginliği vardır.

Fasciola hepatica : Koyunların yapraksı parazitidir. İnsanlara iyi yıkanmamış çiğ sebzelerle bulaşır, safra yollarına yerleşerek portal siroza neden olur.

Schistosoma: Kontamine sularda yaşayan serkaryaların cildi delmesi ile dolaşıma geçer, türe göre mesane (S. haematobium, S. japonicum), kolon (S. mansoni, S. japonicum) veya nadiren diğer visseral organlar ve medulla spinalis (S. mansoni) venalarına yerleşerek kronik irritasyon nedenli organ patolojilerine (kronik sistit, mesane kanseri, kronik ishal, karaciğer fibrozu, portal hipertansiyon) ve allerjik reaksiyonlara yol açar.

Ascaris lumbricoides : Dış ortama atılan infekte insan dışkısındaki yumurtalar burada erginleşir ve yumurtaların insan tarafından yutulması ile bulaşır. Erişkinleri 20-25 cm. uzunluğunda bulunan yuvarlak, solucansı bir parazittir. Organizmadaki larva döngüsü sırasında geçtiği akciğerlerde allerjik pnömoni (Löeffler pnömonisi), barsakta serbest olarak yaşayan erişkin formu ise tıkanma ikteri, ileus ve malnutrisyon tablolarına yol açar.

Enterobius vermicularis : Evrimi sadece insan ile sınırlı olan, insandan insana yumurtaların aktarılması ile bulaşan küçük bir nematoddur. Yutulan yumurtadan incebarsaklarda çıkan larva kolon mukozasına tutunarak yaşar. Dişilerin anüsteki yumurtlama döneminde gelişen irritasyonuna bağlı olarak anal kaşıntı ve sekonder infeksiyonlara neden olur.

Ancylostoma duodenale, Necator americanus : Kancalı kurtlar olarak anılırlar. Kumlardaki hareketli larvanın çıplak ayaktan cildi delmesi ile insanlara bulaşır. Dolaşım yolu ile akciğere, oradan da özofagus yolu ile oral kavite ve özofagusa gelen larva yutulur, erişkin hale gelip incebarsaklara tutunur. Barsak kanamalarına neden olduğu için süregen kan kaybına bağlı demir eksikliği anemisi gelişir (pika anamnezi). Kanama bazen ciddi boyutlara ulaşabilir. Ayrıca; evrimi sırasındaki seyahatlerine bağlı olarak cilt, akciğer, gastrointestinal (bulantı, kusma, ishal) görülebilir.

Trichuris trichiura : Yumurtasının yutulması ile bulaşır, kolona tutunarak yaşar. Allerjik reaksiyonlar, karın ağrısı, distansiyon, kanlı ishal, kilo kaybı, mental değişiklikler, ileus, anal prolapsus ve apendisit tabloları ile kendini gösterir.

Strongyloides stercoralis : Kancalı kurtlarla aynı evrimi gösterse de önemli bir farkı, yumurtalarının barsaktayken açılması sonucunda immünitesi normal bireylerde peptik ülser benzeri yakınmalara neden olurken immünite problemi olanlarda çoğul otoinokülasyonlar sonucu karaciğer, kalp, beyin gibi birçok organı içeren belirtiler ile seyreden ve mortalitesi yüksek hiperinfeksiyon tablolarına yol açar. Bu hastaların salgıları da larva içerdiği için bulaştırıcıdır.

Tanı Metodları : İntestinal parazitlerin büyük çoğunluğunun tanısı dışkı incelemesi ile konur. Bu amaçla yüzdürme ve çöktürme yöntemleri kullanılmaktadır. Daha ağır olan Schistasoma ve Ascaris yumurtalarını için en uygun yöntem çöktürme yöntemidir (Formol-Etil asetat) E.vermicularis yumurtaları için, dişi oksiyür gece saatlerinde rektum-anüs bölgesine yumurtladığından, sabah uygulanan Selofan-Bant Yöntemi en iyi sonuç verir. Şistozomyaz, fasyolyaz, askariyaz, kancalı kurt, trişuryaz ve strongyloides infeksiyonları gibi doku irritasyonu yapan parazitozlarda eozinofili önemli bir bulgudur.

Tedavi : Sestod infeksiyonlarının tedavisinde niklozamid veya pirazikuantel, nematod infeksiyonlarında ise mebendazol, albendazol gibi preparatların kullanımı gereklidir. Trematod infeksiyonlarının tedavisinde pirazikuantel denenmekle birlikte tedavide kesin başarı sağlanamamıştır.

KİST HİDATİK

Tanım ve Klinik Bilgiler :Echinococcus granulosus, Echinococcus multilocularis ve Echinococcus vogeli?nin oluşturduğu; sıklıkla karaciğer ve akciğerde yerleşim gösteren paraziter zoonotik bir hastalıktır (1).

Hastalığın başlarında kistin küçük olduğu dönemlerde uzun yıllar boyunca asemptomatik seyredebilir. Fakat kist büyüdükçe; bulunduğu bölgeye ve oluşturduğu basıya göre belirtiler ortaya çıkar. Karaciğer yerleşiminde sağ hipokondrium ağrısı, bulantı, kusma ve ikter gibi belirti ve bulgular görülür. Akciğer tutulumunda; solunum sıkıntısı, öksürük, hemoptizi, göğüs ağrısı görülür (1,2).

Diğer organ ve sistem tutulumlarında da bu bölgelere ait tablolar ortaya çıkar. Örneğin kafa içi tutulumlarda; baş ağrısı, kafa içi basınç artışı, kusma, şuur kayıpları görülebilir. Myokard tutulumunda ritm bozuklukları, iskemi bulguları, myokard nekrozu hatta rüptürü gelişebilir. Kemik tutulumlarında spontan kırıklara neden olabilir.

Kistin rüptüre olması durumunda allerjik reaksiyonlar ortaya çıkar. Akciğerdeki kistin rüptüre olmasıyla ağızdan kist sıvısı gelir, boğulmalara neden olabilir.

Tanı Metodları :

Tanı; klinik bulgular, radyoloji, etkenin görülmesi ve serolojik yöntemlerle konur.

Etkenin Görülmesi : Kist sıvısı bronşlara, idrara, safra yollarına veya bağırsağa boşalırsa bu mataryellerde etkene ait yapılar görülebilir.

Serolojik yöntemler : Ekinokoklara karşı serumda oluşan antikorlara bakılır. Klinik ve radyolojik bulgularla kist hidatik şüphesi oluşan hastalarda serolojik yöntemlere sıklıkla başvurulur. Serolojinin sensitivitesi; karaciğer tutulumunda %80-100, akciğer tutulumunda %50-56, diğer organ tutulumlarında %25-56 dır (3). Serolojik yöntemler olarak indirek hemaglütinasyon, lateks aglütinasyonu, indirek floresan antikor testi ve enzim immuno assay kullanılabilir.

Tedavi :

Ulaşılabilecek bölgelerdeki kistler için ilk tercih edilecek tedavi cerrahi müdahale veya perkütan drenajdır. Ulaşılamayan bölgelerdeki kistlerde, çoklu organ tutulumlarında veya cerrahi esnasında oluşabilecek rüptür ihtimaline karşı 28 gün boyunca; ?albendazol 10mg/kg/gün? veya ?mebendazol 50mg/kg/gün? kullanılabilir.

Safra Kesesi Taşları

Anatomi

Karaciğer ve Safra Kesesinin anatomik konumu

Safra kesesi karaciğerin altındaki özel yerinde yerleşmiştir.Karaciğer tarafından üretilen ( safra kesesi,safranın üretildiği yer değildir) sarı-yeşil renkli safrayı depolar.Yemekten sonra,safra kesesi ,safrayı ince barsağa salgılayarak yağların sindirimine yardımcı olur.

Safra taşları;safra kesesi içinde oluşan kollesterol kristalleri, pigment materyallerinin yapışarak kümeler oluşturmuş halleridir.

Safra Kesesi Taşları niçin oluşur?

Bazı safra bileşikleri (kollesterol gibi )safrada kolaylıkla çözünmez.Bileşikler çok fazla olduğu zaman ,çökerek sert kristaller oluştururlar.Bu yapılar birleşip yapışarak safra taşlarını oluştururlar.

Tüm safra kesesi taşları aynı mıdır?

Hayır.Farklı safra taşları tipleri vardır.Safra bileşimindeki çökelmeye yatkın maddelere bağlıdır.Keza,taşların büyüklükleri ve şekli çeşitlidir.

Safra taşlarının % 90?ı Kollesterol safra taşlarıdır.Diğerleri bilurubin safra taşlarıdır. (Bazı kan erime hastalıklarında sıktır )

Kimlerde safra taşı sık olarak görülür?

Genellikle 4 F kuralı vardır ( Fatty,Fourty,Female,Fair )Sarışın (kumral) tenli,40 yaşını geçmiş,kilolu,çok doğum yapmış kadınlard daha sıktır.

Safra Taşlarının belirtileri nelerdir?

Hiç bir belirti vermeyebilir.(Asemptomatik safra taşları = Yaklaşık safra taşlarının % 80?nini oluşturur.Sessiz safra taşı adı verilir.)Belirtileri arasında ; şiddetli karın ağrısı,bulantı-kusma (özellikle yağlı bir yemekten sonra oluşur )

Safra taşı kese dışına çıkıp safra yollarına düşmüşse ;bu belirtilere üşüme titreme,ateş,sarılık eklenebilir.

Gaz ve hazımsızlık safra kesesi taşı ve safra kesesi hastalığı belirtisi değildir.

Teşhis

Ultra sonografi ile kolayca teşhis konulur. Genellikle başka bir problem araştırılırken tespit edilir.

Tedavi

Sessiz taşlara tedavi gerekmez.(Herhangi bir şikayet vermeyen taşlar)

Belirtiler görülen ,iltihaplanma görülen,hele hele sarılık meydana getirmiş safra kesesi taşları mutlaka alınmalıdır.

2 yöntem vardır:

1-Açık safra kesesi ameliyatı :

Karında nispeten geniş bir kesi yapmak gerekir.Hastanede 5-7 gün kalmayı gerektirebilir.

2-Laparoskopik Kolesistektomi:

Laparoskop denilen bir cihazla karında küçük bir delik açılarak safra kesesinin alaınmasıdır.Cerrah tüm işlemi bir TV monitoründen görür.Karın adeleleri çok kesilmediğinden iyileşme süresi daha kısadır.

Laparoskopik Safra Kesesi ameliyatı ve kullanılan video cihazı görülmektedir.

Diğer tedavi yöntemleri :

Operasyona engel bir durum mevcutsa,hasta operasyonu kabul etmiyorsa ,taş uygunsa çözücü (eritici tedavi) denenebilir.6 ay-1 yıl Tedavi sürer Tekrarlama şansı yüksektir.En iyi adaylar :Hafif belirtileri olan ve 1.5 cm den küçük safra taşları olan kireçlenme içermeyen taşları olan kişilerdir.

Taş eritme tedavisindeki bir hastanın 6 aylık bir dönem içerisinde taşların yavaş yavaş eridiği gösterilmektedir.

(Taş eritme tedavisi-bazı ciddi yan etkileri olduğundan- Yurdumuzda halen pek sık kullanılmaktadır)

ESWL ( Taş Kırma Tedavisi)

Ultra ses dalgası (ultrasonik) kullanılarak taşların parçalanmasına dayanır.Çok sık kullanılmaz.(bazı özelleşmiş merkezler dışında ) Birlikte safra taşı çözme tedavisi ( ilaç ) da verilir.

(Taş kırma tedavisi-bazı ciddi yan etkileri olduğundan-Türkiyede pek sıklıkla kullanılmamaktadır)

Korunma

Şişmanlık risk faktörüdür.Kişiler ideal kilolarına getirmelidir.Diğer yandan safra kesesi taşları için özel diyet yoktur.

Amerikalı bilim adamlarına göre, affetmesini bilen insanlar hem ruhen hem de bedenen daha sağlıklı?

Stanford Üniversitesi nde görevli bilim adamı Frederic Luskin ve ekibi, San Francisco kentinde oturan 259 kişi üzerinde araştırma yaptı. Denekleri 6 kez 1,5 saatlik oturumlara çağıran bilim adamları, bu oturumlarda katılımcıların affetmeyi öğrenmesini sağladılar.

Araştırma çerçevesinde kötü anılarını konuşarak paylaşan denekler,daha sonra kendilerine zarar veren kişileri canlandırarak içlerinden onlarla konuştular.

Kendilerine zarar veren kişileri affeden katılımcıların çoğu, deney sonrasında daha az acı duyduğunu belirterek, stresten kaynaklanan sırt ağrısı, uykusuzluk ve mide ağrısı gibi ruhsal ve fiziksel belirtilerin de önemli ölçüde azaldığını kaydetti.

Deneklerin çoğu, gelecekte meydana gelebilecek benzer olaylarda tekrar affetmeye hazır olduğunu da söyledi. Deney için, fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kalanlar değil, hakarete uğrayan kişiler seçildi.

Amerika da yapılan bir araştırmada, öfkesini dışa vuran erkeklerin daha uzun yaşadığı, bu tutumların kalp krizi ve kroner hastalıklara yakalanma riskini azalttığı bildirildi.

Harvard School of Public Health Hastanesi doktorlarından Patricia Eng, yaptığı araştırmada, öfkelerini dışa vuran erkeklerin kalp krizi riskinin, öfkelerini içine atanlara göre yarı yarıya azaldığını belirledi.

Bulgularımız şimdiye kadar öfke ile kalp hastalıkları arasında var olduğu iddia edilen bağlantıya iyi bir örnek teşkil ediyor diyen Eng, şunları söyledi:

Öfkenin açığa vurulması kardiyovasküler hastalıklara karşı belli bir süre için koruma sağlayabiliyor. Yaşları 50 ila 85 arasında değişen 23 bin 522 erkekten öfke durumlarını ölçmek için bir anket doldurulması istendi. Cevaplar arasında Başkalarıyla tartışmaktan hoşlanırım veya Kapı çarpma gibi eylemleri sık sık yaparım gibi cevapları ayıklandı. Soruşturmanın 2 yıl sonrasında anket yapılan erkekler arasında 328 kardiyovasküler hastalık vakası tespit edildi. Kardiyovasküler hastalığı olmayan sağlıklı erkekler arasındaki koruyucu etkinin, erkeklerin öfkelerini dışa vurma sıklığına bağlı olmadığı görüldü. Yeni kalp krizi geçirmiş erkekler arasında ise bu özelliğin tekrar kalp krizinin yinelenmesinde önemli bir rol oynadığı tespit edildi. Araştırmada sosyal statünün ve yaşın öfkeyi açığa vurmada etkili olduğu da belirlendi?.

Sosyal statüsü yüksek olan erkekler, daha sağlıklı beslendikleri gibi pozisyonları nedeniyle öfkelerini de daha rahat açığa vurabiliyorlar. Eng ve arkadaşlarının yaptığı bu araştırma, ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü tarafından da desteklendi.

İlgililer herşeye göre karakter analizi yapabiliyorlar. Öpüştüğünüz kişinin karakterini mi merak ediyorsunuz. O zaman aşağıdaki yazıyı dikkatlice okuyun. İşte dudak dokunuşlarının nelere işaret ettiğinin ipuçları?

MACERACI

Öpüşme tekniği: İstekleri bitmez ve oldukça sırnaşık bir şekilde öpüşür. Ayrıca öpüşme esnasında vücut temasına çok özen gösteren maceracı, bu davranışıyla öpüşmenin onun için cinsel ilişkiden önce gelen bir basamak olduğunu gösterir.

Vücut yapısı: Kaslı, geniş omuzlu, erkeksi, sportif?

Özellikler: Bonkör, ama yine de belli bir amaç doğrultusunda!

Sonuç: istediği herşeyi elde eder! Zaman o kadar önemli değildir!

öpüşme tekniği: Severek ve yorulmak bilmeden öpüşür. Ayrıca sırnaşık ya da karşısından çok fazla istekte bulunan birisi değildir. Vücut yapısı: Güçlüdür, ama yine da az kaslıdır. Her zaman bakımlıdır ve gözlerinde derin bir anlam gizlidir. Dolgun dudaklıdır. Özellikler: Nazik ve baştan çıkartıcıdır. Kadınları parmağına dolayabilir. Sonuç: Her zaman ne istediğini ve neyi nasıl elde edeceğini bilir.

İŞKOLİK

Öpüşme tekniği: Onun için hiç şüphesiz en önemli unsur başarıdır! öpüşmeyi sever, tabii çok uzun ve sık öpüşür. Ama dili gereğinden fazla hareketlidir. Öpüşürken karşı tarafı mıncıklamaktan hoşlanır. Ancak bir anda kalkıp işe gidebilecek bir kişiliği vardır.

Vücut yapısı: Zayıf, solgun, sportif, ince dudaklı ve uzun yüzlüdür.

Özellikler: Her zaman nesneldir. Oldukça başarılıdır. Beklentileri fazladır. Sonuç: Her zaman kontrolü elinde tutmak isteyen ve zor aşık olan bir insan..

Öpüşme tekniği: Dünyada öpüşmekten daha çok sevdiği birşey yoktur. Eğer dudakları dudaklarınızda değilse, o zaman mutlaka göğüslerinzi, boynunuzu ya da başka yerlerinizi öpüyordur.

Vücut yapısı: Güçlü, biraz kilolu, dolgun dudaklı, iri gözlü. özellikler: Saatlerce öpüşebilir. Sonuç: Kesinlikle güvenilebilir bir insandır. Ama onunla birlikteyken süpriz beklememelisiniz.

ENTELEKTÜEL

Öpüşme tekniği: Konuşmak mı öpüşmek mi? Entellektüel adamımız her ikisine de vakıftır. Vücut yapısı: Yuvarlak yüzlüdur ve saçları genellikle arkaya doğru taranmıştır. Geniş omuzlu değildir, ama ellerini çok hızlı hareket ettirir. Ayrıca gözleri nemlidir. Özellikler: Her konuda ve her yerde konuşur. Belki de bu kadar çok konuşmasının nedeni bilmediklerini saklamaktır. Sonuç: Duygusallık ona göre değildir. O daha çok bilgisayar ve rakamlarla ilgilidir.